CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ ĐẦU KHÓA DÀNH CHO GEN 10: HƯỚNG DẪN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CHO SINH VIÊN – MỘT BUỔI WORKSHOP HỮU ÍCH
Trong khuôn khổ tuần sinh hoạt chính trị đầu khoá, chuyên đề “Phương pháp Nghiên cứu Khoa học (NCKH)” được tổ chức nhằm giúp tân sinh viên Gen 10 hình dung tổng quan về con đường nghiên cứu ở bậc đại học: nghiên cứu để làm gì, bắt đầu từ đâu và cần những kỹ năng cốt lõi nào để theo đuổi một đề tài bài bản. Cách tiếp cận chung, dễ áp dụng với mọi ngành học, nhấn mạnh thói quen học thuật đúng đắn ngay từ năm nhất.
Toàn cảnh chuyên đề “Phương pháp Nghiên cứu Khoa học” trong tuần sinh hoạt chính trị đầu khoá Gen 10
Lý do sinh viên nên tham gia nghiên cứu khoa học: từ lý thuyết đến thực tế
Mở đầu buổi workshop, PGS.TS. Phạm Tiến Mạnh – Giảng viên Chương trình DDP nhấn mạnh rằng nghiên cứu khoa học không chỉ là một phần của chương trình đào tạo mà còn là chìa khóa mở ra nhiều cơ hội phát triển bản thân. Theo thầy, việc thực hiện NCKH giúp sinh viên đạt chuẩn đầu ra chương trình học, củng cố kiến thức lý thuyết, rèn luyện kỹ năng nghiên cứu và tư duy sáng tạo. Đặc biệt, đây còn là nền tảng để phát triển kỹ năng làm việc nhóm – một yêu cầu thiết yếu trong môi trường làm việc hiện đại. Chị Dương Thị Mai Dung là sinh viên DDP Gen 6 với profile siêu đỉnh: 2 năm liền là thủ khoa toàn khoá, đạt giải Best paper trong Hội thảo NCKH sinh viên 2024, là chủ nhiệm CLB Kế toán – Kiểm toán – bổ sung thêm góc nhìn từ người trẻ: NCKH rèn luyện tư duy phản biện và phân tích, chuyển hóa lý thuyết thành thực tiễn, đồng thời mở ra cơ hội việc làm, du học và mở rộng mạng lưới kết nối. “Nghiên cứu không phải là gánh nặng, mà là cách để chúng ta khẳng định bản thân trong thế giới cạnh tranh khốc liệt”.
PGS.TS. Phạm Tiến Mạnh chia sẻ kinh nghiệm NCKH với SV Gen 10
Những lợi ích này được minh họa qua các slide trực quan, với hình ảnh minh họa sinh động, giúp cho các sinh viên tham gia dễ dàng hình dung giá trị thực tiễn của NCKH.
Quy trình nghiên cứu khoa học: từ ý tưởng đến báo cáo hoàn chỉnh
Phần cốt lõi của workshop tập trung vào quy trình NCKH, được cả hai diễn giả trình bày một cách logic và dễ theo dõi. Thầy Mạnh giới thiệu mô hình nghiên cứu cơ bản theo chuẩn quốc tế bao gồm:
- Xây dựng chủ đề nghiên cứu: Bắt đầu từ việc sử dụng công cụ tìm kiếm với từ khóa liên quan, tham khảo danh mục đề tài đã công bố hoặc xin hỗ trợ từ giảng viên.
- Đánh giá tài liệu: Tìm kiếm trên Google Scholar, Sci-Hub; đọc abstract, tóm tắt và phần reference của các bài báo.
- Chọn chiến lược: Xác định phương pháp, giả thuyết, kế hoạch nguồn lực và xây dựng đề cương chi tiết.
- Tiếp cận và đạo đức: Đảm bảo tính đại diện, tránh thiên lệch khi thu thập dữ liệu sơ cấp (qua câu hỏi khảo sát ngắn gọn) hoặc thứ cấp (từ nguồn đáng tin cậy).
- Lấy mẫu, thu thập và phân tích dữ liệu: Sử dụng phỏng vấn, bảng câu hỏi; xử lý dữ liệu một cách đồng nhất.
- Viết báo cáo: Cấu trúc bài báo khoa học bao gồm phần mở đầu, cơ sở lý thuyết, phương pháp, kết quả bàn luận, kết luận và tài liệu tham khảo.
Chia sẻ của chị Dương Thị Mai Dung với profile siêu đỉnh: 2 năm liền là thủ khoa toàn khoá, đạt giải Best paper trong Hội thảo NCKH sinh viên 2024, là chủ nhiệm CLB Kế toán – Kiểm toán
Chị Dương Thị Mai Dung bổ sung quy trình thực tiễn từ kinh nghiệm cá nhân: Từ lựa chọn đề tài, tìm đồng đội và đăng ký, đến đặt tên đề tài, lập kế hoạch, tìm tài liệu, xử lý dữ liệu và viết báo cáo. Chị nhấn mạnh các tips lập kế hoạch hiệu quả như chia nhỏ công việc, giao nhiệm vụ rõ ràng, tập trung vào khuyết điểm trước và cập nhật tiến độ thường xuyên. Về thu thập dữ liệu, chị lưu ý với các Gen10: “Với dữ liệu sơ cấp, hãy giữ câu hỏi ngắn gọn để tránh hiểu lầm; với dữ liệu thứ cấp, ưu tiên nguồn đáng tin cậy và cập nhật theo thời gian”
Vượt qua khó khăn và trở ngại: chia sẻ thực tế từ diễn giả
Một phần thú vị nhất là phần thảo luận về “khó khăn lớn nhất” trong NCKH. Thầy Mạnh liệt kê các rào cản phổ biến: Không biết bắt đầu từ đâu, khó tìm chủ đề phù hợp hoặc khoảng trống nghiên cứu, thiếu hiểu biết về phương pháp, cách lấy dữ liệu, trình bày báo cáo. Thầy gợi ý cách khắc phục qua cấu trúc bài báo chuẩn và kiểm tra lỗi chính tả.
Chị Dung chia sẻ 4 trở ngại thường gặp: “Tôi quá bận rộn”, “Tôi sẽ viết ngay sau khi…”, “Hãy đọc hết cuốn sách cuối cùng”, và “Tôi không có tâm trạng phù hợp”. Lời khuyên: Bắt đầu từ vấn đề nhỏ, học sử dụng phần mềm hỗ trợ, chia nhỏ công việc nhóm, và tìm mentor (giảng viên hướng dẫn hoặc anh chị khóa trên).
Buổi workshop kết thúc bằng phần Q&A sôi nổi, nơi sinh viên Gen 10 đặt câu hỏi về cách chọn đề tài thực tiễn và công cụ hỗ trợ
Sinh viên Gen 10 đặt câu hỏi cho diễn giả
Bước đi đầu tiên cho hành trình nghiên cứu
Buổi workshop “Phương Pháp NCKH Cho Sinh Viên” không chỉ cung cấp kiến thức mà còn truyền cảm hứng cho thế hệ Gen 10. Với sự kết hợp giữa lý thuyết chuyên sâu từ PGS.TS. Phạm Tiến Mạnh và kinh nghiệm thực chiến từ chị Dương Thị Mai Dung, chương trình đã biến một chủ đề trừu tượng thành hành trình khả thi. Sinh viên tham gia rời đi với bộ công cụ sẵn sàng: Từ tips tìm tài liệu đến cách vượt qua “free rider”. Đây là minh chứng cho cam kết của nhà trường trong việc trang bị kỹ năng nghiên cứu, giúp sinh viên Việt Nam hội nhập toàn cầu.
Sự kiện hứa hẹn sẽ là nền tảng cho nhiều dự án NCKH xuất sắc trong năm học mới.
Một số hình ảnh buổi Workshop:
VIỆN ĐÀO TẠO QUỐC TẾ
